17 augustus 2026

‘Ze weten nu dat ze rekening met ons moeten houden’

Huisjesparken tegenhouden, stikstofzaken oppakken, ecoducten in plannen lobbyen en nog veel meer: Stichting Natuurlijk Geuldal is op veel fronten actief en hun werkgebied bestrijkt het gehele Nationaal Landschap Zuid-Limburg. Wanneer er aantasting van natuur, landschap of leefomgeving dreigt, dan komen ze in actie. Wat kunnen andere burgerinitiatieven leren van hun aanpak?

Niet bang om in actie te komen

Wilma Peeters, Peter Visser en Paul Sprangers zijn drie bevlogen bestuursleden van Stichting Natuurlijk Geuldal (SNG): 'We houden ons met veel verschillende zaken bezig. Naast procedures proberen we bij overheden onze visies kenbaar te maken, door zienswijzen in te dienen. We verzetten ons bijvoorbeeld ook tegen het gebruik van glyfosaat, vliegveld Maastricht Aachen Airport en veel te oppervlakkige maatregelen wat betreft water, verharding en overstromingsgevaar. Nu we een aantal procedures hebben gewonnen bij de Raad van State stellen we bij de gemeentes wel iets voor. Ze weten nu dat ze rekening met ons moeten houden. We zijn niet bang om waar nodig in actie te komen en hebben daarmee al de nodige successen behaald.'

Kennis en ervaring

De grote hoeveelheid kennis en ervaring die SNG door de jaren heen heeft opgebouwd geven ze graag door: 'We hebben besloten dat als we een nieuw burgerinitiatief leren kennen, dat we hen op weg willen helpen. We laten bijvoorbeeld zien hoe ze een stichting kunnen oprichten, of geven tips bij procedures. En onze statuten kunnen ze gerust overnemen. Maar ze zullen zélf in actie moeten komen.'

Klein naar groot

'Als we procederen doen we alles zelf, we hebben geen advocaten. Onze kracht en ons voordeel is dat wij veel kennis hebben over onze specifieke omgeving. Een nieuw of ander burgerinitiatief zouden wij daarom adviseren om te beginnen met zich te verdiepen in het bestemmingsplan van het betreffende gebied. Dat is de basis van alle problemen, waar je ze ook maar kan tegenkomen. Kijk eerst naar de ruimtelijke plannen, want daar vind je heel veel informatie. Vanuit de gemeentelijke situatie en regels kun je langzaam naar de provincie gaan kijken. En dan weer langzaam naar de grote overheden en landelijke regels. Mocht je ergens vastlopen, dan kun je Stichting Advocaat van de Aarde vragen om deskundige en specifieke kennis, bijvoorbeeld bij Europese regelgeving. Maar begin vanuit je eigen situatie. Zonder die gemeentelijke plannen kun je niet.'

Tevreden met het haalbare

'Soms moet je ook wel eens iets toegeven, al is het dan met buikpijn. Neem nou de verbreding van de A2 tussen Het Vonderen en Kerensheide. Wij zouden het liefst zien dat er niet verbreed wordt, omdat dat meer verkeer aantrekt en het probleem niet oplost. Maar we weten ook: Dat gaan we nooit winnen. Daarom proberen we het over een andere boeg te gooien. Er zijn bijvoorbeeld nog geen ecoducten op dat stuk. Dus onderhandelden we bij Rijkswaterstaat over vier ecoducten – die er inderdaad gaan komen. Is dat precies wat we zouden willen? Nee. Maar zo gaan we voor het haalbare en kunnen we toch iets moois bereiken.

Motivatie, geen emotie

'Tot slot moet je actie gebaseerd zijn op kennis, niet op emotie, al is dat laatste nog zo verleidelijk. Met emotie win je niks. Het gaat om regels, regels, regels. Alleen als je die goed kent, word je serieus genomen. Om zelf in actie te komen is het ook belangrijk dat je motivatie vindt. Doe vooral waar je enthousiast van wordt. Resultaten, als die behaald worden, worden meestal door middel van procedures behaald. Die kunnen lang, soms wel jaren, duren. Motivatie moet dus van binnenuit komen – het moet écht borrelen. Je moet het gevoel hebben: dit moet ik doen.'

Zie ook de website van SNG: www.natuurlijkgeuldal.nl

Samen sterker

Om de Basiskwaliteit Natuur in stad en landschap te realiseren, bundelen Advocaat van de Aarde en Groene Bondgenoten hun krachten. Advocaat van de Aarde versterkt lokale vrijwilligersnetwerken en burgerinitatieven, daar waar nodig, met juridische acties om natuur en leefomgeving beter te beschermen. En Basiskwaliteit Natuur in de stad en op het platteland te realiseren.